درخواست خود را ثبت نمایید

تعمیرات الکتروموتور

هر دستگاهی که انرژی الکتریکی را به انرژی مکانیکی تبدیل کند، به عنوان موتورالکتریکی شناخته می‌شود. موتورهای الکتریکی یا الکتروموتور انواع مختلفی دارد و بر اساس کاربرد آن در صنعت،کشاورزی،چاه های عمیق،سد ها و… دسته‌بندی می‌شود. در جریان تولید و یا تعمیرات الکتروموتور، سیم‌پیچی مهمترین و حساس‌ترین بخش داستان است. با توجه به نقش و حساسیت سیم‌پیچی، فروشگاه الکتروچکاب سعی کرده است در این مقاله به صورت جامع و مفصل به بحث تعمیرات و سیم‌پیچی الکتروموتورها بپردازد. با ما همراه باشید.

اجزای الکتروموتور

یک الکتروموتور بر اساس کاربردش دارای اجزای مختلفی است. اجزا الکتروموتور شامل؛ روتور، استاتور، پروانه خنک کن، سیم‌پیچ و یاتاقان(بلبرینگ) می‌شود. طبقه‌بندی الکتروموتور را می‌توان با ملاحظاتی مانند؛ نوع منبع تغذیه، ساختار، نوع خروجی حرکت و کاربردها انجام داد. تمرکز اصلی این مقاله بررسی تعمیرات و سیم‌پیچی الکتروموتورها است.

سیم‌پیچ الکتروموتور چیست؟

سیم‌های لاکی که داخل شیارهای یک هسته (معمولاً آهن چند لایه) پیچیده شده‌اند، به عنوان سیم‌پیچ الکتروموتور شناخته می‌شوند. این سیم‌ها مسیری را برای جریان الکتریکی ایجاد و میدان مغناطیسی را برای چرخاندن روتور در موتور ایجاد می‌کنند. در واقع سیم‌پیچ از سیم‌های لاکی درهم تنیده زیاد و با آرایش خاص بر روی یک هسته آهنی، تشکیل شده است.

به یاد داشته باشید که یکی از کلیدی‌ترین اقدامات برای بهبود عملکرد موتورهای الکتریکی، سیم‌پیچی الکتروموتور است. جنس و عایق انواع سیم‌پیچی به توان موتور بستگی دارد. به عنوان مثال؛ برای سیم‌های با توان کمتر از 150 کیلو وات، از سیم مسی لاکی و برای سیم‌هایی با توان بیش از 150 کیلو وات از شینه مسی استفاده می‌شود. شینه مسی امکان مقاومت در برابر فشار قوی را فراهم می‌کند. به طور معمول عایق سیم‌های توان پایین، روکش لاکی است؛ اما برای سیم‌پیچی‌های توان بالا از فن خنک‌کننده و کانال آب سرد تعبیه شده بر روی موتور بهره می‌گیرند.

سیم‌پیچی الکتروموتور

پرکاربردترین فلز برای سیم‌پیچی الکتروموتور

فلزات متنوعی برای سیم‌پیچی الکتروموتور وجود دارد و پیدا کردن گزینه ایده‌آل برای یک کاربرد خاص، دشوار است. به عنوان یک قاعده کلی، هیچ ماده‌ مشخصی برای تمام سیم‌پیچی‌ها کارایی ندارد. در واقع انتخاب مناسب به بودجه، هدایت الکتریکی، چگالی و انعطاف‌پذیری طراح بستگی دارد.

با این وجود یکی از مطلوب‌ترین و رایج‌ترین مواد جهت سیم‌پیچی الکتروموتور، مس است. علت این مساله در درجه اول به دلیل رسانایی الکتریکی بالای این فلز و همچنین هزینه نسبتاً پایین آن است. در صنایع مختلف، تولیدکنندگان و یا تعمیرکنندگان الکتروموتور معمولاً از مس با پوشش لعابی (لاکی) بسیار نازک استفاده می‌کنند، زیرا از اتصال کوتاه جلوگیری می‌کند و طول عمر و کارایی سیم را افزایش می‌دهد. با این وجود، چالش اصلی در استفاده از مس در فرآیند سیم‌پیچی، چگالی بالای آن است. در واقع برای کاربری‌هایی که به مواد سبک نیاز است؛ مثل هواپیما و یا وسایل نقلیه الکتریکی، انتخاب مس، گزینه مناسبی نیست.

رایج‌ترین فلز برای سیم‌پیچی الکتروموتور

ابزارهای لازم برای سیم‌پیچی

زمانی که می‌خواهید یک الکتروموتور را سیم‌پیچی کنید، سه دسته ابزار لازم دارید؛

  • ابزارهایی برای افزایش ایمنی خود
  • ابزارهایی برای افزایش ایمنی الکتروموتور
  • ابزارهایی برای اجرای مراحل سیم‌پیچی

در راستای افزایش ایمنی خود و حفظ کردن خود از خطرات احتمالی، دستکش مخصوص یک ضرورت است. حتماً قبل از دست زدن به الکتروموتور از دستکش مخصوص استفاده کنید زیرا اگر در سیم‌پیچی الکتروموتور شما اشکالی وجود داشته باشد، خطر برق‌گرفتگی بسیار بالاست.

همانطور که اشاره کردیم، سیم‌پیچی با مس بهترین گزینه بوده اما از آنجا که مس رسانای الکتریکی است، تمامی این سیم‌های مسی با یک عایق لاکی نازک پوشانده شده. پس علاوه بر دستکش مخصوص به سیم مسی با عایق لاکی نیاز دارید.

آخرین مورد در این دسته، عایق‌های الکتریکی و حرارتی است. در جریان سیم‌پیچی الکتروموتور، قبل از هر چیز یک مرحله عایق‌بندی اولیه وجود دارد و پس از اتمام این مرحله، کلاف‌بندی‌ نهایی نیز بایستی انجام شود. با توجه به این مراحل شما به تجهیزات عایق‌بندی الکتروموتور نیاز دارید.

علاوه بر این، لوازم اتوماتیک سیم‌پیچی نیز برای هر سیم‌پیچ و یا تعمیرکار اهمیت دارد. این ابزارها به فرد امکان می‌دهد تا اقدامات مختلف را با سرعت و دقت بیشتری به سرانجام برساند. در واقع داشتن این لوازم به کیفیت و سرعت کار شما می‌افزاید اما داشتن آنها اجباری نیست. از طرفی در مواردی که تعمیر و سیم‌پیچی پیچیده‌ای پیش رو نداریم، می‌توان از ابزارهای معمول استفاده کرد. تعمیرگاه و فروشگاه الکتروچکاب با در اختیار داشتن وسایل و تجهیزات اتوماتیک و به روز، فرآیند سیم‌پیچی و تعمیر الکتروموتور را سرعت می‌بخشد. اگر بخواهیم برخی از مهم‌ترین ابزارهای سیم‌پیچی الکتروموتور را نام ببریم، به این موارد اشاره می‌کنیم؛ انواع سنبه نشان، انواع پیچ گوشتی، انواع چکش پلاستیکی، آچار فرانسه و بکس زاویه‌دار، قلم هیلتی، انواع پولی کش و بلبرینگ کش، آچار تخت و رینگی، کولیس ورنیه و میکرومتر.

چطور یک الکتروموتور سوخته را سیم‌پیچی کنیم؟

سیم‌پیچی الکتروموتور به مهارت و تخصص نیاز دارد زیرا کار حساسی است و تجربه در این مسیر اهمیت فراوانی دارد. در این بخش مراحل سیم‌پیچی یک الکتروموتور سوخته را با ذکر جزییات کاربردی بررسی می‌کنیم؛

هر جا که سر برگردانید می‌توانید یک الکتروموتور ببینید از کولر آبی، پمپ آب و آسانسور در منزل گرفته تا بزرگترین صنایع و کارگاه‌ها. از سوی دیگر قیمت مسی که در الکتروموتور به کار رفته روز به روز تغییر می‌کند، بنابراین گزینه تعمیر یک انتخاب عاقلانه و منطقی است. چنانچه بدنبال تعمیر یک الکتروموتور سوخته هستید، حتماً و حتماً به سراغ افراد معتبر و باتجربه بروید. اگر در ادامه متن با فروشگاه الکتروچکاب همراه باشید، متوجه این تاکید می‌شوید.

سیم‌پیچی الکتروموتور سوخته

سیم‌پیچی جزییات زیادی دارد. به عنوان مثال بسیار مهم است که یک الکتروموتور در چه فضایی مورد استفاده قرار گرفته است. یک الکتروموتور که در کارخانه سنگ استفاده می‌شود، به دلیل قرار گرفتن در معرض گرد و خاک حاصل از برش سنگ‎‌ها در طول زمان آسیب می‌بیند. این گرد و خاک وارد الکتروموتور می‌شود، بلبرینگ‌ را خشک می‌کند و جلوی روان کارکردنش را می‌گیرد یا حتی این کردخاک با رطوبت و گرمایی که در محیط وجود داره لا به لای پره های الکتروموتور را پر میکنند و باعث میشوند عمل خنک کاری با هوا درست صورت نگیرد. مجموعه این عوامل بر عملکرد و عمر الکتروموتور تاثیر منفی می‌گذارد و آن را به ورطه سوختگی می‌کشاند.

برخی از الکتروموتورها نیز به صورت مستقیم در معرض آفتاب، رطوبت و یا باران قرار می‌گیرند. باز کردن پیچ الکتروموتوری که در معرض رطوبت قرار گرفته و سوخته، قلق خاصی دارد. پس تعمیرکار و حتی مشتری باید بداند که این الکتروموتور در چه شرایطی بوده. من به شخصه در کارگاهم بارها با الکتروموتورهایی رو به رو شدم که درِ آنها شکسته است. فکر می‌کنید چرا؟ چون تعمیرکار قبلی نتوانسته پیچ را باز کند و با اعمال فشار غیر اصولی در الکتروموتور را شکسته است. در واقع ضربه‌های نامتعارف و شدید، درِ الکتروموتور را می‌شکند. مثلاً شما اگر در محور اصلی پیچ (دقیقاً وسط پیچ) ضربه بزنید، پیچ به راحتی باز می‌شود و نیاز به اعمال فشار  بیش از حد ندارد. اما برخی تعمیرکاران این تجربه را ندارند و از کنار و محل نامناسب ضربه می‌زنند و این مساله باعث شکستگی، خرابی  و آسیب بیشتر جاپیچ و رزوه می‌شود. پس باز کردن درِ الکتروموتور اولین ریزه‌کاری است که باید رعایت شود. درِ الکتروموتور به صورت دایره‌ای شکل است و از هر سمت بسته شود باید سر جای خود قرار گیرد. در تعمیرگاه الکتروچکاب حتی جای پیچ‌ها هم عوض نمی‌شود و مطابق با همان مدلی که کارخانه بسته و الکتروموتور را بالانس کرده، پیچیده می‌شود تا تعادل آن حفظ گردد.

پس از مرحله باز کردن درِ الکتروموتور، نوبت خارج کردن سیم‌های سوخته است. در برخی از الکتروموتورها پس از آسیب، به دلیل تداوم جریان برق، بالا بودن فیوز آمپر و نچرخیدن دینام، سیم‌ها ذوب می‌شود. در واقع سیم‌ها به همدیگر چسبیده و از رشته‌های سیم در برخی قسمت ها فقط یک گلوله مسی باقی می‌ماند.

از سوی دیگر هسته الکتروموتور آهنی و جنس سیم‌ها از مس است، در اثر سوختن الکتروموتور این دو فلز به میزان متفاوتی گرما را انقال میدهند. وضع زمانی بدتر می‌شود که عایق کار شده در هسته بین سیم ها لاکی و شیار ها که از جنس پلاستیک است نیز در داخل شیارها می‌چسبد. این بدین معناست که؛ فرآیند بیرون آوردن سیم‌ها نیاز به مهارت دارد و کار آسانی نیست.

الکتروموتور یک پوسته بیرونی دارد و قسمتی را که سیم‌ها درون آن قرار می‌گیرد و حالت شیار شیار دارد، هسته الکتروموتور می‌نامیم. نکته بسیار مهمی که در جریان خارج کردن سیم‌ها اهمیت دارد این است که؛ هسته نباید جابه جا شود. معمولاً موقع درآوردن سیم اگر سیم‎‌پیچ‌ به اندازه کافی مهارت نداشته باشد یا بی‌دقتی کند، به هسته الکتروموتور فشار زیادی وارد می‌کند و در نهایت هسته جا به جا می‌شود. جا به جایی هسته تمامی معادلات را به هم می‌ریزد. در واقع الکتروموتور تنها در صورتی کار می‌کند که هسته سر جای خود قرار گیرد.

اجزای مختلف الکتروموتور

تا به حال شکل و شمایل الکتروموتور دقت کرده‌اید؟ چرا آن را به شکل لایه لایه ساخته‌اند؟ علت اصلی این مساله این است که اگر هسته الکتروموتور را به شکل یک بالک کامل طراحی کنند، هسته داغ شده و کارایی خود را از دست می‌دهد. در واقع فرآیندی که بایستی بین قطب‌های مختلف هسته و حرکت الکترون‌ها اتفاق بیفتد، انجام نمی‌شود. در واقع فرم هسته الکتروموتور به گونه‌ای است که لایه‌های مختلف را با پرچ به یکدیگر متصل کرده‌ و درون پوسته قرار داده‌اند. این مساله زمانی اهمیت می‌یابد که موقع خارج کردن سیم‌ها، احتمال دارد این لایه‌ها جدا شود. بنابراین فروشگاه و تعمیرگاه الکتروچکاب دو روش برای جداسازی سیم‌ها پیشنهاد می‌کند؛

  • زمانیکه یک الکتروموتور فابریک کارخانه می‌سوزد، جهت جداسازی سیم‌ها از داخل هسته از قلم هیلتی استفاده می‌شود. پلی‌استر  یک ماده شیمیایی در ابتدا غلیظ است و وقتی خشک میشود، بسیار سفت و سخت شده و دیگر سیم های آغشته به آن با دست جدا نمی‌شوند. در این حالت قلم هیلتی به همراه چکش با یا اخیرا با هیلتی های کوچک دستی مشکل حل میشود. این قلم را لبه سیم‌ها گذاشته و با چکش به آن ضربه میزنیم. در نهایت سیم‎ها از لبه شیار جدا شده و از درون آن تخلیه می‌شود.
  • در شرایطی که الکتروموتور دومین یا چندین بار است که تعمیر می‌شود، چون از لاک برای استحکام سیم پیچ ها استفاده شده ، کار جداسازی راحت‌تر است. در این حالت سیم‎‌ها را از یک طرف قیچی میکنیم و از طرف دیگر با فشار انبردست از درون شیارها خارج می‌کنیم.

تا اینجا موفق شدیم سیم‌ها را از داخل الکتروموتور خارج کنیم. پس از این مرحله نوبت تمیزکاری است. نکته بسیار مهم و کلیدی این است که داخل شیارها هیچ ماده اضافی مثل پلیسه ها یا عایق نباید باشد. کاملاً پاک. زیرا اندازه شیارها دقیقاً بر اساس محاسبات کارخانه، گنجایش میزان مشخصی سیم را دارد. یعنی وقتی سیم پیچی کارخانه رو اجرا می‌کنیم، به هیچ عنوان جایی برای سیم اضافه وجود ندارد. به همین خاطر باید داخل شیارها تمیزِ تمیز باشد و هیج ماده اضافه و زائدی نباید داخل شیارها باقی مانده باشد. جهت پاکسازی در موارد خاص شعله می‌گیریم یا عموما از فرچه سیمی استفاده می‌کنیم . به این نکته توجه کنید که اگر الکتروموتور روغنی باشد باید با کارواش یا هر روش دیگر شسته شود و روغن نیز کاملاً از سطح شیارها پاک شود.

درون الکتروموتور شیاربندی است

مرحله بعدی عایق‌گذاری است. عایق باید دقیقاً متناسب و فیت شیار  باشد. هیچگاه این مساله را دست کم نگیرید زیرا نادیده گرفتن همین نکته می‌تواند تمام وقت، انرژی و پول شما را هدر دهد و باعث شود به نتیجه دلخواه نرسید. اگر این عایق بزرگتر از شیار  باشد، مثلاً شیار 10 سانتی‌متر است و عایق شما 12 سانتی‌متر باشد یا حتی 5/10 سانتی‌متر باشد. در این وضعیت وقتی سیم به همراه عایق درون شیار قرار می‌گیرد، بزرگتر بودن عایق نسبت به شیار  باعث جلو عقب رفتن آن می‌شود (اصطلاحاً بازی می‌کند و فیت نیست).

نکته اصلی در اندازه عایق این است که عایق‌ها را با در نظر گرفتن نسبتی مشخص، اضافه‌تر در نظر می‌گیرند تا سر و ته آن را خم کنند. وقتی که عایق داخل شیار  گذاشته می‌شود به واسطه این خم شدن، سر و ته آن محکم می‌شود و به هیچ وجه تکان نمی‌خورد. یعنی بهترین عایق‌بندی حالتی است که هم از لحاظ طولی با احتساب خم شدن، اندازه شیار باشد، هم اینکه سطح داخل شیار را بگیرد. داخل شیار هم عرض مشخصی دارد. این شیار حالت یو شکل (U) دارد و عایق کامل باید کف این شیار  را بپوشاند.

از این نکته غافل نشوید که وقتی الکتروموتور روشن و فعال است، سیم درون شیارها بسیار داغ شده و حرارت بالایی را دارد. در صورتیکه عایق سیم، تحمل این گرما و حرارت را نداشته باشد، ذوب شده و درنهایت سیم‌های لخت و بدون عایق به آهن هسته برخورد کرده، جرقه می‌زند و می‎سوزد. پس عایق‌بندی و نوع عایقی که استفاده می‌شود در نتیجه نهایی بسیار تاثیر دارد.

عایق‌بندی سیم‌های الکتروموتور

پیچیدن سیم مرحله بعدی است. در فرآیند تولید و ساخت هر الکتروموتوری، قطر یونیک و خاصی برای سیم‌ها در نظر گرفته می‌شود. فرمول‌هایی وجود دارد که می‌توانیم بر اساس آنها، قطر سیم‌ها را به هم تبدیل کنیم. به عنوان مثال سیمی با قطر  85 صدم میلی‌متر را می‌توان با حفظ کارایی، به دو سیم 60 صدم میلی‌متر یا حتی سه سیم 50 صدم میلی‌متر تبدیل کرد. این کار بیشتر برای  پیچیدن الکتروموتورهای سنگین کاربرد دارد. در واقع خم کردن یک سیم به قطر دو میلی‌متر بسیار  کار سختی است، مخصوصاً زمانی که شما با پیچیدن سی دور سیم رو به رو هستید! به همین دلیل تبدیل ضرورت دارد اما به یاد داشته باشید که نباید تعداد دور را تغیر دهید. دقیقاً باید همان مقداری که هست پیچیده شود، نه بیشتر و نه کمتر.

اندازه بوبین نیز در این داستان اهمیت دارد. بوبین همان کلاف سیم‌پیچی است که به دور یک هسته پیچیده می‌شود و حالت بیضی شکل دارد. بوبین که به نام کویل هم خوانده می‌شود باید دقیقاً اندازه شیار باشد. کوچک یا بزرگ بودن بوبین هر کدام مشکلات خود را دارد. اگر بوبین کوچک باشد، موقع جا زدن درست کار نمی‌کند و در صورتیکه زور و فشار مضاعف بر آن وارد شود به لبه‌های شیارها گیر کرده، خراشیده می‌شود، جرقه می‌زند و کار نمی‌کند. نهایت خطایی که می‌توان در اندازه گیری این سیم‌ها لحاظ کرد، حدود پنج تا ده میلی‌متر است.

اگر بوبین بزرگ باشد نیز درِ الکتروموتور به روتور گیر کرده و درست بسته نمی‌شود. اندازه زدن بوبین تجربه فراوانی می‌طلبد و خیلی از تعمیرکاران یا سیم‌پیچ‌ها با وجود سابقه هنوز در این قضیه مشکل دارند و نمی‌توانند اندازه‌گیری دقیق داشته باشند. فروشگاه الکتروچکاب تمام این ریزه‌کاری‌های مربوط به سیم‌پیچی الکتروموتور را در اثر سالها تجربه و سابقه بدست آورده، به همین خاطر شما می‌توانید تعمیر الکتروموتور خود را با اطمینان به ما بسپارید.

پس از جاگذاری تمام سیم‌ها، نوبت سربندی است. در این قسمت لازمه که فازها را از یکدیگر جدا کنید. مثلاً در یک الکتروموتور سه فاز 7.5 اسب، هر فاز دو جفت یا چهار بوبین دارد که باید از هم جدا شود. کار کردن صحیح الکتروموتور و چرخش درست آن مشروط به این است که بوبین‌ها با گام درست جاگذاری ‌شود. فاجعه آن جاست که برخی از  تعمیرکاران الکتروموتور این فازها را جدا نمی‌کنند. فکر می‌کنید چرا این مرحله حذف می‌شود؟ علت اصلی آن ورقه‌های مقوا طوری است که برشمان نامیده می‌شود و در دسته کاغذهای عایق الکتریکی قرار می‌گیرد. خرید این عایق‌ها پر هزینه بوده و گران تمام می‌شود. به همین خاطر سیم‌پیچ‌ها برشمان را از این قسمت حذف می‌کنند و مواد بی‌کیفیت را جایگزین می‌کنند.

عایق‌بندی با کاغذ برشمان

یک نکته بسیار مهم در سربندی این است که باید لاک انتهای سیم‌ها را جهت اتصال، تراشیده شود. حتی برخی افراد حرفه‌ای این قسمت‌ها را ذوب می‌کنند. در غیر اینصورت رفت و آمد الکترون‌ها درست اتفاق نمی‌افتد. یعنی سیم باید کاملاً لخت باشد. در واقع برای اتصال کامل، هیچ چربی و لاکی نباید در این قسمت‌های سیم باشد. از سوی دیگر عایق‌بندی‌ها باید به دقت انجام شود تا این قسمت‌ها روی هم قرار نگیرد. اگر ته سیمی که سربندی شده روی هم بیفتد، دمای آن بسیار بالا می‌رود و بشدت داغ می‌شود.

هنوز کار سیم‌پیچی الکتروموتور تمام نشده است و مرحله نخ‌بندی باقی مانده است. این مرحله در کارخانه‌ها برای بعضی مدل ها با استفاده از چرخ خیاطی‌های مخصوص انجام می‌شود و برای توان های بالا حتی دستی انجام میشود. با بستن انتهای سیم‌ها به یکدیگر، سیم‌پیچی اصلاً تکان نمی‌خورد. حالا لازم است در انتهای کار به کا کلاف سیم‌های پیچیده شده لاک بزنیم. یعنی از همان لاکی که به صورت عایق نازک روی سیم‌ها بود، مجدداً در اینجا نیز استفاده می‌کنیم. در واقع هر جایی از سیم‌پیچی یک خراش داشته باشد با این کار پوشش داده می‌شود. قبل از این مرحله باز هم سیم‌پیچی را باید با نهایت دقت بررسی کرد که مبادا سیمی پشت عایق نیفتاده باشد. زیرا افتادن سیم پشت عایق باعث می‌شود موقع تست نهایی الکتروموتور، به واسطه برقی که در بدنه موتور است، برق‌گرفتگی رخ دهد و بسیار خطرناک است. این مورد را جدی بگیرید!

سیم‌پیچی الکتروموتور در این مرحله ، حدودا 12 ساعت زمان می‌خواهد تا کاملاً خشک شود. فروشگاه الکتروچکاب این مرحله را برای الکتروموتورهای ضعیف‌تر هم اجرا می‌کند. در واقع با استفاده از حلال، لاک‌ها را تا غلظت مناسب رقیق نموده تا راحت تر به تمام نقاط سیم پیچی نفوذ کند. این کار برای الکتروموتورهای سنگین جواب نمی‎دهد چون نخ‌بندی در الکتروموتورهای سنگین با توجه به شدت و قدرت برقی که در لحظه شروع به کار در آن جریان می‌یابد، باید ضخامت کافی را داشته باشد. البته در برخی کارخانه‌های پیشرفته دنیا برای خشک شدن کامل لاک یا پلی استر هم از دستگاه‌های مخصوصی استفاده می‌کنند.

حالا باید هر آنچه را پیچیدیم، جمع‌بندی کنیم. در مرحله جمع‌بندی الکتروموتور لازم است از قبل همه چیز را علامت بزنید. دقت کنید که موقع جا زدن روتور ، سیم‌ها را زخمی نشوند. همچنین پیچ‌ها به مقدار کافی سفت شده باشد. در صورت شل بودن پیچ‌ها، تاب داشتن روتور و  یا بالانس نبودن آن، خشک بودن بلبرینگ‌ها، گشاد بودن جایگاه بلبرینگ‌ها و هر خطای کوچک و بزرگ دیگری، سیم‌پیچی الکتروموتور ناقص بوده و دینام یا درست کار نمی‌کند و یا اصلاً روشن نمی‌شود.

اینجا واقعاً آخرین مرحله است اما آن را دست کم نگیرید. اگر الکتروموتوری در کارگاه یا کارخانه خود داشته باشید و یا تعمیرکار و سیم‌پیچ باشید به خوبی می‌دانید که الکتروموتور یک ترمینال دارد که سیم‌ها از داخل سیم‌پیچی به این قسمت میاد و از این بخش به سیستم برق متصل می‌شود. این قسمت را حتما با یک محافظ بپوشانید به صورتی که مانع رفتن گرد و غبار و هرگونه مواد زائد شود. بارها مشاهده شده که سیم‌پیچی الکتروموتور آسیب جدی دیده چون مثلاً در کارگاه نجاری بدلیل نپوشاندن همین قسمت، خاک‌ارّه به داخل الکتروموتور نفوذ کرده است. همین آلودگی‎ و غبار در طی زمان باعث جذب رطوبت شده و عمر الکتروموتور را کم می‌کند.

انواع سیم‌پیچی

سیم‌پیچی موتور را از دو نظر تقسیم‌بندی می‌کنند؛

  • محل استفاده
  • تعداد فاز موتور

در نظر داشته باشید که این یک تقسیم‌بندی اولیه است و هر کدام از موارد بالا به انواع مختلفی طبقه‌بندی می‌شود. مثلا سیم‌پیچی موتور از نظر محل استفاده به؛ سیم‌پیچی استاتور و سیم‌پیچی روتور تقسیم می‌شود. همچنین سیم‌پیچی موتور از نظر تعداد فاز موتور به سیم‌پیچی تک ‌فاز و سه ‌فاز تقسیم می‌شود.

سیم پیچی استاتور

استاتور از کلمه stationary به معنای ثابت گرفته شده و یکی از قطعات اصلی الکتروموتورها است. این قطعه از چند لایه فلز ساخته شده که به صورت یک استوانه توخالی به یکدیگر متصل شده‌اند. بر روی این لایه‌ها، شیارهایی وجود دارد که سیم‌پیچ‌ها درون این شیارها قرار می‌گیرند. این سیم‌پیچ‌ها به کلاف نیز معروف است. در طی این فرآیند می‌توان  به کمک  منبع  تغذ یه AC  (جریان متناوب) انرژ ی  مورد  نیاز  برای این نوع سیم‌پیچی موتور را تامین کرد. همچنین بهتر است بدانید که سیم‌پیچی استاتور به دو صورت؛ ستاره و دلتا (مثلث) انجام می‌گیرد.

سیم‌پیچی استاتور

سیم‌پیچی روتور

روتور بخش دیگری از موتور است که از کلمه rotating یا چرخان گرفته شده. این بخش درون استاتور در حال چرخش است. برخلاف استاتور، سیم‌پیچی روتور بوسیله منبع DC (جریان مستقیم) تغذیه می‌شود و دارای دو زیرشاخه است؛

  • سیم‌پیچ دور: در این روش، بین قسمت‌های مختلف تساوی وجود دارد. این برابری به این معناست که خطوط و قطب‌ها به صورت مشابه به یکدیگر وصل می‌شوند، تعداد خطوط با تعداد براش‌های درون سیم‌پیچ یکسان است و در نهایت تعداد سیم‌های مثبت و منفی برابر است. لازم به ذکر است که سیم‌پیچ دور برای موتورهایی با ولتاژ پایین و جریان بالا بیشتر کارایی دارد.  سیم‌پیچی دور به سه دسته؛ ساده، دوبلکس و سه تایی تقسیم می‌شود. توضیح بیشتر این موارد در این مقاله نمی‌گنجد اما شما می‌توانید برای کسب اطلاعات بیشتر و رفع ابهام در زمینه سیم‌پیچی استاتور و روتور با متخصصان فروشگاه الکتروچکاب تماس حاصل فرمایید.
  • سیم‌پیچ موج: همانطور که از نام آن پیداست در این نوع سیم‌پیچ خطوط بین دو براش مثبت و منفی قرار دارد و بنابراین شبیه موج می‌شود. در سیم‌پیچ موج هادی‌ها به شکل دو خط موازی به یکدیگر وصل می‌شوند و برای موتورهای ولتاژ بالا و جریان پایین استفاده می‌شوند.

سیم‌پیچی الکتروموتور تک‌فاز

موتورهای تک‌فاز در مناطق مسکونی، مصارف خانگی و ادارات کاربرد دارند. سیم‌پیچی این موتورها به 5 دسته؛ سیم پیچ  گام کسر ی، سیم پیچ  موتور  تک فاز  طرح  دو فاز، سیم پیچی  گام  کامل، سیم پیچی  موتور القایی  تک فاز با  راه انداز  خازن  دائم کار، سیم پیچی کمکی دائم  در مدار  یک  طبقه  گام  کسر ی تقسیم می‌شود.

سیم‌پیچی الکتروموتور سه‌فاز

موتورهای سه‌فاز در صنعت استفاده می‌شود و کارآمدتر از موتورهای تک‌فاز هستند. در واقع موتورهای سه فاز برای کار در هر دو ولتاژ بالا و پایین طراحی شده‌اند و سیم‌پیچ‌ها را می‌توان در هر دو حالت تنظیم کرد. این نوع سیم‌پیچی شامل دو دسته؛ ستاره و مثلث می‌شود.

سیم‌پیچی الکتروموتور سه فاز

سخن پایانی

سیم‌پیچی الکتروموتور به دقت، مهارت و تجربه بالایی نیاز دارد. در تمامی مراحل سیم‌پیچی شامل؛ باز کردن درِ الکتروموتور، خارج کردن سیم‌های سوخته، تمیزکاری داخل شیارها، عایق‌بندی، پیچیدن سیم‌ها، سربندی و نخ بندی ریزه‌کاری‌های زیادی نهفته است. توصیه فروشگاه الکتروچکاب این است که کار سیم‌پیچی الکتروموتور را بدون تردید به تعمیرکاران با تجربه بسپارید. این اقدام شما از صرف انرژی و هزینه اضافی و مکرر جلوگیری می‌کند. همچنین شما می‌توانید برای دریافت اطلاعات بیشتر و ثبت درخواست جهت سیم‌پیچی با ما تماس بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

موبایل آواتار
Main Menu x
X